โลกที่ขับเคลื่อนด้วยแบตเตอรี่: เมื่อห่วงโซ่อุปทานกลายเป็นเกมยุทธศาสตร์ของเศรษฐกิจโลก และโจทย์ใหม่ของประเทศไทย
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา อุตสาหกรรมแบตเตอรี่ทั่วโลกกำลังเติบโตอย่างรวดเร็วและกลายเป็นหนึ่งในเทคโนโลยีที่สำคัญที่สุดของเศรษฐกิจยุคใหม่ แบตเตอรี่ไม่ได้เป็นเพียงองค์ประกอบของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรือยานยนต์ไฟฟ้าเท่านั้น แต่กำลังกลายเป็น โครงสร้างพื้นฐานสำคัญของระบบพลังงานและเศรษฐกิจดิจิทัล ตั้งแต่รถยนต์ไฟฟ้า (EV) ระบบกักเก็บพลังงาน (Battery Energy Storage Systems: BESS) ไปจนถึงศูนย์ข้อมูล ปัญญาประดิษฐ์ และเทคโนโลยีอัตโนมัติ ข้อมูลจาก IEA ได้แสดงให้เห็นว่ามูลค่าตลาดแบตเตอรี่ลิเทียมไอออนทั่วโลกในปี 2568 มีมูลค่าสูงกว่า 150 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ และยังคงเติบโตต่อเนื่องในอัตรามากกว่า 20% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า อย่างไรก็ตาม ความสำคัญของแบตเตอรี่ไม่ได้สะท้อนเพียงขนาดของตลาดเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องโดยตรงกับ ความสามารถในการแข่งขันทางเศรษฐกิจ ความมั่นคงด้านอุตสาหกรรม และยุทธศาสตร์พลังงานของประเทศต่างๆ คำถามสำคัญที่เริ่มถูกพูดถึงมากขึ้นในระดับโลกจึงไม่ใช่เพียงว่า “ตลาดแบตเตอรี่จะเติบโตมากแค่ไหน” แต่คือ “ใครเป็นผู้ควบคุมห่วงโซ่อุปทานของอุตสาหกรรมนี้” การใช้งานแบตเตอรี่ลิเทียมไอออนทั่วโลกเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดด ปริมาณความต้องการใช้งานของแบตเตอรี่ลิเทียมไอออนในปี 2568 เพิ่มขึ้นมากกว่า 6 เท่าเมื่อเทียบกับปี 2563 โดยกว่า 70% ของความต้องการแบตเตอรี่ทั่วโลกเป็นการใช้งานในยานยนต์ไฟฟ้า ขณะที่ระบบกักเก็บพลังงานไฟฟ้า (BESS) มีสัดส่วนมากกว่า 15% ของความต้องการทั้งหมด สะท้อนบทบาทที่เพิ่มขึ้นของแบตเตอรี่ในการสนับสนุนระบบพลังงานหมุนเวียน โครงสร้างตลาดแบตเตอรี่ได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างมากจากอดีต หากย้อนกลับไปในปี 2558 ความต้องการแบตเตอรี่เกือบครึ่งหนึ่งมาจากอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์แบบพกพา เช่น โทรศัพท์มือถือและคอมพิวเตอร์โน้ตบุ๊ก แต่ภายในปี 2568 สัดส่วนดังกล่าวลดลงเหลือต่ำกว่า 5% ของความต้องการทั้งหมด หนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ทำให้การใช้งานแบตเตอรี่ขยายตัวอย่างรวดเร็วคือ ต้นทุนที่ลดลงอย่างต่อเนื่อง ราคาเฉลี่ยของแบตเตอรี่ลิเทียมไอออนในปี 2568 ลดลงประมาณ 8% จากปีก่อนหน้า และหากเทียบกับปี … อ่านเพิ่มเติม
